Jazztherapie in Italië

Na alle emoties van drie dagen North Sea Jazz is het niet vreemd de daaropvolgende weken last van ontwenningsverschijnselen te ervaren. Gelukkig volgt de zomervakantie en wie zou willen meereizen met het jazzcircus dat in Europa verder gaat, kan kiezen uit onder andere Antibes Jazz, Nice Grand Parade de Jazz en Jazz Marciac in Frankrijk of Umbria Jazz in Italië.

Umbria Jazz, Il Grande Galà del Jazz a Porto Antico di Genova, La Spezia Jazz, juli 2025
Tekst: Monica Rijpma | Foto's: Luca Monducci & Donato Aquara

Als je een Italiaanse vakantiedestinatie hebt gekozen kan je er sowieso zeker van zijn dat je, ongeacht je bestemming, overal wel een liveconcert kan meepikken. Behalve de grote steden programmeren ook kustplaatsen zoals Rapallo, La Spezia en Genua culturele evenementen als een vanzelfsprekende afspraak voor de zomeragenda. Het publiek luistert respectvol of danst en zingt uit volle borst mee. Je kan niet anders dan bewonderend deelnemen bij het zien van zoveel passie. Voor koele noorderlingen zijn deze vakantieconcerten een onvergetelijke belevenis, alleen al vanwege de sprookjesachtige setting in de open lucht op historische locaties - variërend van arena's tot schilderachtige pleinen en kasteeltuinen. Je voelt de verlichting van de menselijke geschiedenis die vanuit de eeuwenoude parken en gebouwen in een ononderbroken stroom lijkt te vloeien naar muzikanten en publiek.

Bij Umbria Jazz was er, naast internationale sterren die bijna allemaal ook op NSJ te zien waren, veel aandacht voor talent van eigen bodem. De piano vormde de rode draad met ensemble- en soloconcerten. De bijna klassiek klinkende pianist en componist Enrico Pieranunzi, de romanticus Alessandro Lanzoni, Danilo Rea, sideman van onder anderen Phil Wood en Lee Konitz, maar in Italië evengoed bekend van zijn werk met popmusici zoals Pino Danieli en Claudio Baglione; ze speelden elk een soloconcert.

Ook gelauwerde mentor, musicus, componist en producer Dado Moroni was van de partij. Diezelfde Moroni was een week later te zien bij een gratis jazzgala in de historische havenstad Genua, met een gelegenheidsformatie van Amerikaanse en Europese Italianen. John Patitucci voerde het trio met Moroni en drummer Christian Meyer aan. Tijdens de tweede helft van het concert nam pianist Joey Calderazzo de plek aan de vleugel over. Na een standard speelde het trio 'The Blossom Of Parting', een prachtige compositie van Calderazzo, waarbij hij de uitleg gaf dat het een nummer was dat hij in één adem had geschreven naar aanleiding van een memorabel afscheid. Er staan twee versies op YouTube, een van Calderazzo en een van Branford Marsalis, allebei aanraders. De avond in de oude haven werd afgesloten door de vier muzikanten samen. Toen werd duidelijk waarom er naast de vleugel een elektrische piano klaarstond. Het spetterende plezier van de mannen die als jonge leeuwen tekeergingen zorgde voor een staande ovatie. Als er geen clips op YouTube komen zal dit zo'n jazzmoment zijn voor de uitverkorenen die aanwezig waren.

Bij ons is La Spezia Jazz minder bekend. Ondanks dat is dit het oudste jazzfestival in Italië. Verdeeld over twee weekends krijgen luisteraars dit jaar de kans om onder de Italiaanse sterrenhemel vooral wat oudere muziek te herontdekken. De 57ste editie opende met de Marcus Miller Band, gevolgd door het trio van John Patitucci, Danilo Perez en Adam Cruz op zaterdag en Jethro Tull op zondag.

Het volgende weekend speelde eerst John Scofield's Long Days Quartet. Het concert van de 72-jarige zanger Fabio Concato op zaterdag werd op het laatste moment afgelast wegens ziekte. Concato is in Italië een gevestigde 'cantautore' met meer dan 150 nummers op zijn naam en een carrière die vijf decennia bestrijkt. Hij maakte de stap van pop naar een jazzy repertoire in 2001 met het album 'Ballando Con Chet Baker'. Voor liefhebbers van vocale jazz stonden nog Incognito en drummer Stewart Copeland met het Police Deranged-project op het programma.

Jean-Paul Maunick, de leider en gitarist van de Britse acid-jazzband Incognito, tevens zanger, producer én creatieve motor achter de groep, haalde na een paar nummers een jeugdherinnering op. Hij bedankte het publiek voor hun trouw en erkende dat zonder het publiek en de liveconcerten zijn leven weinig inhoud zou hebben. Hij vertelde dat een concert van Carlos Santana blijvende invloed op zijn carrière heeft gehad. We spreken hier over de jaren 80 als de jonge Maunick in London in de Hammersmith Odeon wordt getroffen door het voorprogramma van Santana. Dat voorprogramma was Earth, Wind & Fire, die van Santana de eerste kans op een Europese doorbraak kreeg. Voor Maunick was het een revelatie en aanleiding om zijn eigen band te formeren.

Festival-afsluiter Stewart Copeland was met zijn Police Deranged For Orchestra-concert al even aanstekelijk en verfrissend. Voor de gelegenheid bestond zijn band uit drie Italianen; gitarist Gianni Rojatti, vaste medewerker in het project, bassist Faso en pianist Vittorio Cosma. De laatste twee muzikanten zijn met name beroemd vanwege de band Elio e le Storie Tese. Daarnaast staat het Ensemble Symphony Orchestra onder leiding van dirigent Attila Simon met 27 man op het podium. Het repertoire is een mix van orkestraal, jazz en pop/rock met zelfs enkele momenten van een orkestjam met de drummer en de bandleden. Copeland is als een opgetogen kleuter die de speelplaats overneemt met zijn aanstekelijke enthousiasme, waaronder een gedreven perfectionist schuilgaat. De drie vocalisten Sarah-Jane, Laise Sanches en Raquel Brown blazen nieuw leven in een twintigtal Police-hits die soms nauwelijks herkenbaar zijn in de nieuwe arrangementen.

Dankzij de Italiaanse gastvrijheid verrijken de beelden van fotografen Luca Monducci uit La Spezia en Donato Aquara uit Genua dit artikel.