Draai om je oren
Interview



home  
    
    
 

Marc van Vugt - The Lonely Coyote

Edison winnaar Marc van Vugt staat bekend als improvisator, gitarist en componist met een groot oog voor detail en kleurrijke harmonische uitwerkingen. Zijn projecten vinden plaats in de intimiteit van kleinere ensembles of in cross-overprojecten zoals met het Metropole Orkest en het Nederlands Kamerkoor. Hij treedt op en toert internationaal met zijn eigen groepen en bracht 12 cd's uit.

tekst: Maarten van de Ven, januari 2022
foto's: Jiri Büller & Peer van Putten

Op zijn nieuwe solo akoestische gitaar-album 'The Lonely Coyote' vertelt elke gitaar een verhaal. Het gefluister van een zacht gedicht in je oor, de schreeuw van een innig drama, en in elk daarvan spreekt de gitaar van Marc van Vugt met zijn eigen stem. Akoestische gitaarmuziek in de traditie van Bill Connors, Ralph Towner, Pat Metheny en Egberto Gismonti.

"Mijn liefde voor gitaar begon toen ik 11 jaar oud was en het eerste akkoord van 'A Hard Day’s Night' hoorde. Ik was gebiologeerd door wat ik hoorde en ging helemaal op in dat geluid. Op dat moment wist ik dat dit was wat ik de rest van mijn leven wilde doen."

'The Lonely Coyote' is een gevarieerd en rijkgeschakeerd album geworden. In een mooi gelaagd klankbeeld laat de gitarist zien dat zijn compositorische vernuft hem niet in de steek heeft gelaten; zo zou 'Sunny Side Up' dankzij de sterke melodielijn zomaar tot een hit kunnen uitgroeien.

Naar aanleiding van dit zeer geslaagde album ontstond het idee om Marc te interviewen, maar dan wel vanuit het idee om het geïnteresseerde publiek zelf vragen te laten stellen aan de gitarist. Het hierop volgende interview kwam zodoende tot stand aan de hand van vragen van volgers van Marcs sociale media en de lezers van Draai om je oren.

Hoe voelt het om je eigen composities te spelen in vergelijking met het spelen van stukken van anderen? Is het dezelfde ervaring of voelt het heel anders?
[Marianne uit Amsterdam]

Marc: "Ik voel een grote verbondenheid met mijn eigen stukken. Ze drukken emotioneel iets van mijzelf uit en het is de soort van muziek die ik graag speel. Toen ik nog maar net een beetje gitaar kon spelen wilde ik al mijn eigen stukken maken en die dan spelen. Voor mij is dat één van mijn belangrijkste drijfveren om muziek te maken. Het spelen van stukken van anderen heeft voor mij iets wat het makkelijker maakt: ik ben er muzikaal en emotioneel minder mee verbonden en kan er daardoor makkelijker van op een afstand naar kijken. Dat brengt een bepaalde speelsheid met zich mee die ook weer heel leuk is."

Wat heb je met de coyote? Waarom 'lonely'?

"In 2007 verbleef ik in het huis van een vriend in de woestijn buiten San Diego. Ik was daar enkele weken om te werken aan wat mijn eerste opera 'Alice in Space' zou worden. Mijn werkruimte was in een oude zeecontainer en als ik in mijn pauzes de velden inliep dan hoorde ik regelmatig de coyotes in de verte. Op een dag liep ik naar buiten en daar stond hij, in het veld, naar me te kijken: een eenzame coyote. Het is een beeld dat het gevoel weerspiegelt dat ik vaak heb als ik muziek componeer, wanneer het alleen ik en mijn muziek is."

Waar komt je inspiratie vandaan? Intern? Extern? Wat triggert je om een song te schrijven?
[Karen uit Friesland]

"Er zijn veel dingen die mij kunnen inspireren. Een wandeling in het bos, een mooi kunstwerk, een bijzondere ontmoeting. Soms zit het slechts in een klank die ik hoor of een woord dat ik lees. Maar in de meeste gevallen ga ik gewoon zitten, pak mijn instrument erbij en laat me inspireren door wat gebeurt als ik gewoon begin te spelen. Inspiratie is ook niet het belangrijkst. Er wordt wel eens gezegd: 5% inspiratie en 95% transpiratie. Dat is ook hoe ik het zie. Je hebt maar een klein ideetje nodig en daar ga je mee aan de slag. Alsof het een stuk klei is dat je gaat vormen. Terwijl je bezig bent ontstaat er iets wat je vervolgens weer kan inspireren om verder te gaan en zo is het een keten van inspiratie en hard werken. Dit kan een langzaam verlopend proces zijn, maar hetzelfde proces kan ook heel snel gaan. Dan schrijf je een stuk in letterlijk minuten. Het belangrijkste in dit proces zijn de beslissingen die je neemt. Hoe snel je bent in het nemen van beslissingen bepaalt hoe snel je kunt schrijven."

Wat is er eerst: de titel of de song?

"Meestal is er eerst een compositie en realiseer ik mij daarna waar de muziek voor mij over gaat en komt er een titel. Wat er wel is voordat ik begin, is een concept over de muziek die ik wil schrijven. Waar gaat de muziek over? Wat wil ik uitdrukken? Ik werk momenteel aan een opera waarvan ik het verhaal in de grote lijnen al heb uitgezet. Maar het echte verhaal is er nog niet. Toch ben ik al aan het componeren omdat ik weet wat ik als kunstenaar muzikaal wil uitdrukken. De titel is dan eigenlijk meer een synopsis van het eigenlijke werk."

Kunnen we ook live-uitvoeringen verwachten van de verschillende stukken? En in welke vorm?
[Marcel uit Driebergen]

"Op 12 november heb ik het album gepresenteerd in theater Aan de Slinger in Houten. Tijdens dat concert heb ik het hele album gespeeld. Het eerste deel solo: alleen ik met al mijn gitaren. Voor het tweede deel van de avond had ik drie gastmusici, waarmee ik de andere helft van de stukken gespeeld heb. Dit waren vooral de stukken die ik op het album als gitaarduet heb opgenomen. Ik heb dat niet als gitaarduo met een andere gitarist willen doen, omdat dit voor mij te voorspelbaar zou zijn. Met Leo Janssen (sax), Sandip Bhattacharya (tablas) en Ineke Vandoorn (zang en keyboard) gaf ik mezelf de uitdaging om die stukken zo uit te voeren dat de gitaar toch centraal stond, maar dan aangevuld met de extra kleuren van het instrumentarium van mijn gasten."

Werk je aan verschillende composities tegelijkertijd of maak je ze eerst af voor je aan de volgende begint?
[Jeroen uit Breda]

"Leuke vraag, waar ik niet één antwoord op heb. Over het algemeen is het zo dat hetgeen waar je binnen een bepaald tijdsbestek aan werkt vaak aan elkaar gerelateerd is (dit noem ik de wet van Marc van Vugt, haha). Ik concentreer me daarom vaak op één stuk om te voorkomen dat als ik aan meerdere stukken tegelijk werk ze elkaar te veel beïnvloeden. Toch komt het voor, meestal als ik aan een grotere compositie werk - bijvoorbeeld een suite voor orkest - dat ik aan meerdere stukken tegelijk werk. Dat heeft ook een voordeel: je hebt altijd wel iets om aan te werken. Mocht het werk aan één deel even stagneren dan ga je gewoon met een ander deel aan de slag."

Wat inspireerde je om dit album te maken?
[Bella uit Den Haag]

"Ik schrijf graag voor grote ensembles, koren en orkesten. Hoewel de gitaar daar altijd een groot onderdeel van is geweest, was het nooit het absolute middelpunt van mijn projecten. Voor 'The Lonely Coyote' besloot ik mijn muziek terug te brengen tot alleen ik en mijn gitaar. Niet slechts één gitaar: elk nummer wordt gespeeld op een andere akoestische gitaar met een eigen geluid en een eigen stem. Elk vertelt een ander verhaal, fluisterend in je oor of soms schreeuwend van emoties."

Waarom een soloalbum na alles wat je tot nu toe gedaan hebt in de muziek? Waarom op dit moment in je carrière?
[Herman uit Utrecht]

"Als componist schrijf ik hoofdzakelijk muziek die zich ergens bevindt in het gebied van de jazz en geïmproviseerde muziek. Wat ik daaraan zo leuk vind is dat ik met musici werk die iets extra's meebrengen en iets toevoegen aan mijn muziek. Ik word daardoor gedwongen om anders naar mijn eigen muziek te kijken en me eraan over te geven dat het misschien anders wordt dan ik me had voorgesteld. Vaak wordt het daardoor sterker. Soms wordt het echter ook minder goed.

Ik heb voor allerlei bezettingen geschreven. Van duo en trio tot bigband, een klassiek koor en zelfs het Metropole Orkest. Een collega zei ooit als reactie op ons album met het Metropole Orkest: 'Dit is zo goed gespeeld, nu hoor ik pas hoe het eigenlijk hadden moeten klinken toen wij het speelden.'

Toen ik besloot om een sologitaar-album op te nemen was een van mijn voornemens om terug te gaan naar de essentie van deze stukken. Alleen ik, mijn muziek en mijn gitaren. Geen invloeden van anderen. Daarnaast voelde ik me na al die jaren nu pas in staat om dit ook als gitarist solo te doen. Heel lang heb ik mijzelf toch vooral als componist gezien en pas in tweede instantie als gitarist."

Is het maken van je soloalbum een gevolg van de coronatijd, waarin het lastiger was om te spelen?

"Nee, dat was niet de reden. Het heeft wel daaraan bijgedragen omdat ik in een deel van die tijd nog aan het album werkte. De mixage en mastering van het album heb ik met Sander van Herk gedaan. Dat hebben we op een serie van middagen verspreid over een paar maanden gedaan. Dat kon omdat hij vanwege corona daar de tijd voor kon vrijmaken."

Nu dit album af is, smaakt dat naar meer?

"Een soloalbum is in mijn ervaring toch wel een hele onderneming. Ook al werkte ik samen met Sander Van Herk aan de mix en was Ineke Vandoorn mijn spiegel als co-producer, toch heb ik het grootste werk, namelijk de opnamen, alleen gedaan. Je mist op cruciale momenten wel de support van je medemusici. Toch is het ook erg leuk en zou het uitbrengen van nóg een soloalbum leuk zijn. Dat ben ik dan ook van plan aangezien ik dat album al bijna klaar heb liggen."

Hoeveel verschillende gitaren heb je allemaal gebruikt?! Heb je een voorkeur voor een bepaalde gitaar?

"Ik heb acht verschillende gitaren gebruikt en ook nog een geprepareerd hakkebord. Met alle gitaren heb ik een bijzondere band. Elke gitaar heeft zo zijn eigen persoonlijkheid en dat maakt het erg lastig om een keuze te maken voor één van de gitaren. De twaalfsnarige Guild is enorm zangerig en je kan met één enkele noot heel veel zeggen. Mijn Martin 00021 is heel eigenzinnig en ook wispelturig. Het is veruit de meest bijzondere gitaar die ik heb, maar het gebeurt me vaak dat die gitaar mij vertelt wat ik moet spelen en niet andersom. Mijn Levin 325-jazzgitaar is met mij de hele wereld over gereisd en is altijd erg vertrouwd. En zo heeft iedere gitaar zijn eigen verhaal."

Bij het maken van een soloalbum zijn er geen medemuzikanten die inspireren en mee (kunnen) bijdragen aan keuzes. Was dit lastiger of juist bevrijdend?

"Je mist de support van je medemusici en je mist de dialoog die je met ze aan gaat. Daar staat tegenover dat de uitvoering wel helemaal door mijzelf bepaald werd. Als je je eigen muziek met anderen uitvoert brengen zij ook hun ideeën mee. Dat kan heel leuk zijn, maar je verliest ook een zekere mate van invloed over hoe je zelf het stuk zou willen uitvoeren."

Hoe is het om in recensies vergeleken te worden met gitaristen als Pat Metheny, Egberto Gismonti en Bill Connors?

"Dat is wel heel bijzonder, en ook eervol. Het zijn toch enkele van mijn grote voorbeelden als het gaat over akoestische gitaarmuziek. Ralph Towner hoort overigens ook nog in dat rijtje. Als het gaat over de soort van muziek, de sfeer, de klankbenadering, dan kan ik me bij zo'n vergelijking ook wel iets voorstellen. Mijn muziek past wel in de traditie die deze gitaristen hebben neergezet. Tegelijkertijd zijn dit (technisch) zulke bijzonder musici dat ik me daar zelf niet mee zou durven te vergelijken. Wat hen ieder apart zo bijzonder maakt is dat ze een eigen onmiskenbaar herkenbare muzikale wereld hebben gecreëerd. Daarin herken ik mezelf wel en voel ik me mee verbonden."

Het album 'The Lonely Coyote' is uitgegeven door Baixim Records en is te koop via de betere platenzaken, de meeste digitale streaming en download services en via deze link.