Amersfoort Jazz
donderdag 8 t/m zondag 11 juni 2017, diverse locaties, Amersfoort

De alweer 39ste editie van Amersfoort Jazz werd op zondagmiddag 11 juni min of meer – er waren ook nog andere optredens – afgesloten door een spectaculaire tenor battle onder de noemer 'A Tribute to the Texas Tenors'. De 'Texas Tenors' die middag waren artist in residence Houston Person, Sjoerd Dijkhuizen en festivaldirecteur Alexander Beets. De tenoristen waren erg aan elkaar gewaagd en met een heftig swingende ritmesectie met onder anderen Peter en Marius Beets vormde dit optreden een weerspiegeling van een ongemeen, interessant, gevarieerd en muzikaal zeer hoogstaand festival.

een verslag door Jacques Los / foto's: Maarten Jan Rieder

De aftrap van het festival op de donderdagavond met wederom Houston Person, Peter (piano) en Marius (bas) Beets en drummer Eric Ineke in theater De Lieve Vrouw was een geweldige opwarmer. De relax solerende 83-jarige Person toonde zijn meesterschap middels hippe, bluesy en groovy improvisaties in combinatie met een warm, vol, rond saxgeluid. Het repertoire omvatte vooral bluesstandards, een paar ballads en bekende ritmeschema's als 'Lester Leaps In'. De andere nadrukkelijke solist in het kwartet was Peter Beets, die heftig swingende en virtuoze pianosolo's produceerde.

De volgende dag ging het festival echt van start met concerten op de drie pleinen, in de diverse historische gebouwen (Mannenzaal, St. Aegtenkapel, Seminarie, Marienhof, Luthersekerk) en in de theaters De Lieve Vrouw en de Flint en zalencentrum De Observant. Dit betekent dus dat er 12 speelplekken waren, waarvan enkele met meer podia. En om verder nog een indruk te geven van de grootte en allure van het festival: er zijn 85 concerten en 350 musici die uit 21 landen komen. Concluderend: een imposant, internationaal festival.

Op vrijdagavond heb ik mijn jazzheil gezocht in theater De Lieve Vrouw, waar drie formaties optraden in het kader van het International Jazz Laureate Festival. Het zijn competitiefinalisten uit diverse landen.

De eerste groep Zoe Modiga (zang) / Bokani Dyer (piano)/ Linda Sikhakhane (tenorsax) is een Zuid-Afrikaanse groep aangevuld met bassist Steve Zwanink en drummer Roberto Pistolesi. Ze speelden een nogal symfonische, lyrische, welhaast spirituele muziek, waarbij zangeres Modiga gracieuze dansbewegingen met haar welluidende zang combineerde.

Het Israelische duo Subtext, bestaande uit pianist Tom Oren en gitarist Yoav Eshed, tapte uit een ander vaatje. Meer jazzy thema's en de nadruk op zowel individuele en coöperatieve solo's. Beiden beheersten hun instrument virtuoos en vulden elkaar goed aan in de gezamenlijke impro's. Het zichtbare wederzijdse speelplezier maakte dit optreden tot een vreugdevolle ervaring.

Tenslotte was er het optreden van het Vuma Levin Quintet, eveneens uit Zuid-Afrika. Ook gitarist Levins composities ontkwamen niet aan een lyrische, melancholische sfeer. Wellicht heeft Zuid-Afrika's voormalige apartheid ook diepe muzikale sporen achter gelaten. Neemt niet weg dat dit kwintet met saxofonist Bernard van Rossum, pianist Xavi Torres Vicente, bassist Marco Zemini en drummer Jeroen Batterink de hedendaagse jazz inclusief free-jazz elementen op zeer hoog niveau beheerste.

Op zaterdag 10 juni, rond het middaguur, werden reeds de eerste jazzklanken op de pleinen in de Amersfoortse binnenstad vernomen. Ook in de Lutherse kerk was het duo Stormvogel (piano en synthesizer) en Leo Janssen (sopraan- en tenorsax) al bijtijds aan de slag met verstilde impro-muziek, geïnspireerd op Gregoriaans en vocalen van Hildegard von Bingen. Wellicht dat door het mooie, zonnige weer de publieke belangstelling voor de binnenconcerten matig was. Dit optreden had een groter publiek verdiend.

Hetzelfde geldt voor de concerten 's middags in de Mannenzaal en de Observant. Van Kemenade's Three Horns And A Bass is al sinds lange tijd een constante in de hedendaagse jazzscene. Het kwartet concerteerde in de Mannenzaal. Composities van Paul van Kemenade werden veelal meerstemmig subliem en glashelder uitgevoerd en naast de altsaxsolo's van Van Kemenade waren ook die van trompettist Angelo Verploegen, trombonist Louk Boudesteijn en – de eenmansritmegroep – bassist Wiro Mahieu van een navenant niveau. Eveneens aangenaam waren de komische, literaire aankondigingen van leider Van Kemenade.

De rest van de middag werd doorgebracht in de Observant, waar jonge formaties die voorgaande jaren hadden deelgenomen aan het Prinses Christina Jazz Concours, acte de présence gaven. Onder meer het moderne hardbop spelende IdeMo Quintet, het kwintet van de Mexicaanse vocaliste Fuensanta Mendez en het kwartet van de Russische pianiste Antisia Machneva. Al de drie groepen bestonden uit vergevorderde conservatoriumstudenten, hetgeen garant stond voor kwalitatieve, moderne jazz- en impromuziek.

De avond heb ik wederom doorgebracht in de Mannenzaal, waar een drietal concerten geprogrammeerd stond. Als eerste het Xavi Torres Trio. De uit Spanje afkomstige Torres is inmiddels een vermaard pianist. Hij won bijvoorbeeld in 2016 de Sena Dutch Jazz Competition. Hij is een geweldig technische, virtuoze pianist en heeft een formidabele ritmische drive. Zowel in de uptempo's als in de lyrische ballads combineert hij met smaak zijn vingervlugheid en razendsnelle loopjes en fijnzinnige, melodische improvisaties.

De Zweedse Sisters Of Invention, Karolina Almgren op sax en zang en Malin Almgren op drums, passen op hun poëtische en melodieuze muziek loopstation, drumpads en glockenspiel toe. Het maakt hun optreden, waarin improvisatie niet geschuwd wordt, tot een zeer aparte en bijzondere luisterervaring. In combinatie met hun geconcentreerde samenspel en sympathieke en bescheiden presentatie was dit een concert van een zeer hoog en intiem niveau.

Tenslotte – voor de Mannenzaal althans – concerteerde de Okabe Family. De in Tokio geboren altsaxofonist Genzo Okabe kwam op twintigjarige leeftijd naar Europa. In 2009 formeerde hij zijn kwartet Okabe Family met pianist Miguel Rodriguez, bassist Steven Willem Zwanink en drummer Francesco DeRubeis. Het kwartet speelt een hedendaagse, powerful swingende jazz, zonder het harmonische idioom te verlaten. Daarbij zijn zowel Okabe als Rodriguez ongekende, virtuoze improvisatoren. Dat gaat dan ook nog eens gepaard met een stuwende ritmetandem, hetgeen de middeleeuwse grondvesten van de Mannenzaal behoorlijk deed trillen.

Ondertussen traden op de pleinen vooral publiektrekkers op, zoals Ntjam Rosie, Gare Du Nord, Giovanca, Bruut! en Madeline Bell met het Jazz Orchestra Of The Concertgebouw. Een andere publiekstrekker, Rolf Delfos' Licks & Brains, een hippe, funky en jazzy bigband met als gast tenorsaxofonist Houston Person, heb ik als laatste op die avond meegemaakt. Het was inmiddels middernacht. Het stampvolle plein – het Lieve Vrouwekerkhof – denderde uit zijn voegen met het ongekend enthousiast spelende orkest, het idem dito leiden van Delfos en de super funky en honkende tenorsax van Person. Een betere en passendere afsluiting van de drukste Amersfoort Jazz-dag was niet te bedenken.

Ik gun het organisator Alexander Beets, de Amersfoorters en alle landelijke jazzliefhebbers dat het festival volgend jaar van eenzelfde kaliber zal zijn.

Klik hier voor foto's van Amersfoort Jazz 2017 door Maarten Jan Rieder.