Bobby Previte

door Eric van Rees, september 2009

Bobby Previte is drummer, bandleider en componist. Een manusje van alles, iemand die te plaatsen is tussen mensen als Frank Zappa, Charles Mingus en Miles Davis. Bepaald niet de minsten dus. Previte leerde componeren bij Morton Feldman en combineert met gemak jazz, rock, surf en improvisatie. Recentelijk werden de mogelijkheden van doom metal en jazz verkend. Op zijn website zijn sinds kort een serie live-opnames beschikbaar voor download en online streaming, die niet alleen van bijzonder hoge kwaliteit zijn, maar ook een belangrijke toevoeging zijn op de imposante discografie van de man.

In maart 2006 was ik getuige van één van de hardste concerten ooit. Bobby Previte presenteerde zijn nieuwe band Coalition Of The Willing in een kleine zaal in Muziekcentrum Vredenburg. De muziek was meedogenloos hard, het verloop van het concert chaotisch; het had meer weg van een openbare repetitie dan een gestructureerd concert, nummers van elkaar onderscheiden was bijna onmogelijk en de muzikanten wachtten wanhopig op aanwijzingen van bandleider Previte zelf, die op een gegeven moment de muzikanten van nieuwe bladmuziek voorzag terwijl ze nog aan een nummer bezig waren. Nog groter was mijn verbazing toen ik later cd-opnames van de band hoorde: een verschil van dag en nacht. Netjes geproduceerde muziek, korte nummers met een kop en staart, die knap in elkaar staken. Hier was over nagedacht, over het concert in Vredenburg duidelijk niet.

Wie de discografie van Previte bekijkt, ziet dat de man niet heeft stilgezeten en sinds 1985 bijna elk jaar wel een cd uitbracht. Probleem alleen is dat die cd's nauwelijks te verkrijgen waren, want ze verschenen op kleine onafhankelijke labels, die vaak niet fatsoenlijk gedistribueerd werden. Het is erg prettig dat de drummer een aantal unieke uitgaven beschikbaar heeft gesteld via zijn website. Zo kondigde hij dit jaar een serie cd's en dvd's aan die alleen daar te bestellen waren, en waarvan nu een selectie gratis te beluisteren is (en aan te schaffen als download) in hoge geluidskwaliteit. Daaronder bevindt zich het eerste album van Previte, een in eigen beheer uitgebrachte lp uit 1980, die sterk aan de bigbandmuziek van Charles Mingus refereert. In de liner notes staat te lezen hoe werkelijk alles bij het persen van de lp verkeerd liep: verkeerde labels, verkeerde persingen. Op een totaal aantal van duizend lp's hield Previte slechts honderd juiste persingen over. De teleurstelling was groot. Pas in 1985 zou Previte weer een nieuwe lp uitbrengen.

Dan woont hij in New York en vormt daar een spil van de Downtown-scene met mensen als John Zorn, Tom Cora, Wayne Horvitz en Elliott Sharp. Met Zorn neemt hij later een opmerkelijke cd op met korte improvisaties van telkens één minuut, getiteld 'Euclid’s Nightmare' (helaas niet beschikbaar op de website). Het is waarschijnlijk de meest toegankelijke improvisatie-cd die ik ooit heb gehoord. Dit komt voornamelijk omdat Previte zich opstelt als begeleider van Zorn en hem alle ruimte geeft, in plaats van een dialoog aan te gaan, wat dat veel impro-duo's kenmerkt. Als toegift op de cd staat een discussie over waar de twee gaan lunchen...

Wel beschikbaar op de website zijn live-opnames van Previte's band Bump The Renaissance: een jazzgeoriënteerde band met blazers die vorig jaar een doorstart als The New Bump beleefde met een andere bezetting. In deze band komt de kennis van harmonieleer goed naar voren in intelligente en verrassende blazersarrangementen. Met name de studio-cd 'Counterclockwise' is een hoogtepunt: live in de studio bouwt Previte met een handjevol riffs en ritmes een onweerstaanbaar programma vol jazz, funk en soul, met als hoogtepunt een bewerking van 'And The Wind Cries Mary', gecombineerd met Miles Davis' 'Mademoiselle Mabry'. Previte's website biedt opnames van Bump The Renaissance, gemaakt in 2001 in Nederland.

Erg de moeite waard zijn ook de live-opnames van de eerder genoemde Coalition Of The Willing. De gehele Amerikaanse tournee was korte tijd op cd te bestellen (zestien optredens), en op dit moment zijn er vier sets van elk een uur te beluisteren. Deze optredens vonden plaats in mei 2006, dus na het Vredenburg-optreden dat ik zag. Niet alleen is de bezetting van de band veranderd (twee blazers in plaats van een); de band is ook veel beter op elkaar ingespeeld. Nog altijd zijn veel nummers niet te herkennen, maar nu in positieve zin; soms blijft er niet meer dan een melodie over van een stuk, of wordt het oorspronkelijke tempo of ritme overboord gezet. Het materiaal wordt afgebroken en weer vakkundig in elkaar gezet. Met name de nieuwe blazersarrangementen in sommige stukken (afwezig op de cd), zijn erg de moeite waard, evenals de psychedelische bluesgitaar van Charlie Hunter, die alle ruimte krijgt. Het Hammond-orgel van Marco Benevento is ronduit smerig, terwijl op de cd Jamie Saft vooral heel netjes speelt.

Bovenstaande is slechts een greep uit het aanbod van live-streams. Zo is er ook een live-opname beschikbaar van het ambitieuze Miró-project van Previte (kamermuziek geïnspireerd door drieëntwintig Miró-schilderijen), een selectie van impro-duo's met onder anderen Zeena Parkins en Elliott Sharp, en opnames van een nieuw project met Europese jazzmusici, waarvan deze maand een cd zal verschijnen.

Meer weten?