Twee overvolle dagen jazz in Rotterdam!
Jazzdag 2015, vrijdag 26 & zaterdag 27 juni 2015, LantarenVenster, Rotterdam

door Ben Taffijn / foto's: Roland Huguenin

Een jaarlijks hoogtepunt in de agenda van de Nederlandse jazzmuzikanten én -liefhebbers, zo mogen de jazzdagen in Rotterdam gerust genoemd worden. Zijn de middagen - met lezingen, panels, discussies en de mogelijkheid tot netwerken - voor de insiders bedoeld, de avonden, bestaande uit een veertigtal showcases van rond een half uur, zijn ook vrij toegankelijk voor publiek. Het was dan ook vrijwel overal aangenaam druk, waar het goede weer zeker aan bijgedragen zal hebben.

Natuurlijk is het op zo'n festival onmogelijk alles te zien, waardoor er keuzes gemaakt moesten worden. De keuze voor de vrijdag viel dan ook op een aantal bands waar in deze kolommen de afgelopen tijd cd's van zijn gerecenseerd, maar waar nog geen concerten van besproken waren. Het is immers altijd interessant om te zien of de muziek uitgebracht in fysieke vorm ook live standhoudt.

Het spits vrijdagavond werd afgebeten door de onlangs afgestudeerde pianist Sebastiaan van Bavel, die vorig jaar verraste met zijn debuutalbum 'As The Journey Begins' in triobezetting. Ook hier komt hij met een trio, bestaande uit Remy Troost op drums en Guus Bakker op bas (ter vervanging van vaste bassist Maciej Domaradzki). Van Bavel maakt direct duidelijk ook live te kunnen overtuigen. Met veel begeestering en enthousiasme rijgt hij zijn noten aaneen tot beeldende melodieën. Troost en Bakker leveren prachtig en stevig samenspel, waarbij met name Bakker opvalt door zijn fijne groove. Een goede start van deze showcases.

Træben heeft het hierna een stuk lastiger. Hun stevige, sterk door rock beïnvloede jazz heeft veel last van de slechte akoestiek in de hal van LantarenVenster. Maar ook hun spel komt niet echt uit de verf. Gitarist Jens Larsen rockt goed, daar niet van, maar het concert voegt niet veel toe aan hun cd.

Het lukt later op de avond Pieter Bast met zijn E.S.P Quintet beter om iets toe te voegen aan zijn fysieke product. Vooral 'Oh Lord Please Let Me In', het nummer dat Bast ten gehore wil brengen voor Petrus als het straks zover is, klinkt als een klok. De swingende, stevige groove, mede neergelegd door Paul Maassen op Fender Rhodes, zorgt voor spetterende effecten. Maar ook het werken met twee koperblazers, Bert Lochs op bugel en gast Efe Erdem op trombone, voegt veel toe aan de klankkleur. En hulde voor Erdem, die op het laatste moment invalt voor vaste trombonist Michael Rörby.

Het hoogtepunt van de avond echter was voor Naked Wolf. Een bijzonder ensemble, dat wereldmuziek, punk, funk, hiphop en free jazz op een zeer energieke, eclectische en altijd spannende wijze aan elkaar plakt. De luisteraar meevoerend met ritmische en melodische patronen naar onbekende verten. En afgewisseld met heftige uitbarstingen door drummer Gerri Jäger en bassist Luc Ex, rauw saxofoonspel van Yedo Gibson en experimenteel trompetspel en dito zang van Felicity Provan.

De zaterdag staat in het teken van de European Jazz Competition 2015. Vijf bands uit verschillende Europese landen strijden om een award die bestaat uit 3000 euro en een concert op het North Sea Jazz Festival later deze maand. Daarnaast wordt uit een van de bands een solist bekroond.

De gemene deler van alle vijf de optredende bands is de aanwezigheid van piano, bas en drums, aangevuld met andere instrumentalisten. Relatief klassieke bezettingen dus. Maar daarmee is de gemene deler dan ook wel benoemd, want muzikaal laten de vijf gezelschappen een grote mate van diversiteit horen. Het startende Open Source Trio is het enige gezelschap dat in de klassieke triobezetting speelt. Het trio speelt sterk ritmische jazz, waar de groove van Rayleymon Janga op zijn elektrische bas sterk aan bijdraagt. Het feit dat Janga's roots op Curaçao liggen, is hier overigens goed te horen. Net als dat in het spel van de Bulgaarse pianist Momchil Atanasoff de tonen van de Balkan doorklinken. Een hoogtepunt is 'Point Of No Return', dat experimenteel begint met spaarzame pianoaanslagen en krassen op de bekkens, maar dat gaandeweg uitmondt in een repetitieve, sterk ritmische melodie.

Het Tsjechische Oistrich Quartet laat een minder sterke eenheid zien en geeft de afzonderlijke musici meer de ruimte om te schitteren. Drummer Michal Wierzgori betoont zich hier duidelijk de sterkste muzikant en laat horen een zeer begeesterd en ook creatief drummer te zijn. Het wekt dan ook geen verbazing dat juist hij later op de avond de prijs voor beste solist wint. Uit het juryrapport: 'He is inventive and very interactive, has a good overview and is the driving force of his band.'

Het uit Finland afkomstige Elena & The Rom Ensemble is, zo geeft de naam reeds aan, gevormd rondom de oorspronkelijk uit Roemenië afkomstige zangeres Elena Mindru. Naast traditionele volksmuziek uit Roemenië vertolkt het ensemble eigen composities. Mindru heeft een volle, heldere stem en paart een grote passie aan veel durf. Wellicht wel iets té veel, want subtiliteit, zo belangrijk bij deze muziek, is niet haar sterkste kant. Haar musici zijn goed op dreef. Vooral pianist Tuomas J. Turinen en violist Sampo Hiukkanen laten horen met het Roemeense idioom overweg te kunnen, maar het concert krijgt nergens de urgentie die ervoor zorgt dat je op het puntje van je stoel zit.

Urgent Detergent lukt dat wel. Het kwartet rond vibrafonist Vid Jamnik is sterk en levert hecht en overtuigend samenspel, waarbij vooral het perfecte gevoel voor timing opvalt. Jamnik, uit Slovenië, is duidelijk de leider, maar de andere musici, met name pianist Justin Salisbury en bassist Rob Taylor, laten zich in dit concert niet onbetuigd. De muziek wortelt duidelijk in de hardbop en het feit dat zowel Salisbury en Taylor Amerikanen zijn en Jamnik nu studeert aan het Berklee College of Music in Boston speelt hier zeker een rol. Daarnaast betoont Jamnik zich een uitstekend solist.

Maar het is het Franse Flash Pig dat aan het eind van de avond met de eer gaat strijken en dus ook op zaterdag 14 juli in zaal Volga zal optreden tijdens het North Sea Jazz Festival. De band, bestaande uit de tweelingbroers pianist Maxime Sanchez en tenorsaxofonist Adrien Sanchez, drummer Gautier Garrigue en bassist Florent Nisse, maakt muziek in de traditie van de beginjaren van de Amerikaanse free jazz in combinatie met hedendaagse stromingen. Het is verwant aan de muziek van Ornette Coleman en kenmerkt zich eveneens door de sterk ritmische structuur en het ontbreken van harmonie. En ook hier wordt met grote originaliteit gemusiceerd en wordt de ene complexe constructie voor de ander verruilt. Het is dan ook absoluut de band met het meest experimentele geluid op deze avond en inderdaad, zoals het juryrapport ook vermeldt, het laatste nummer staat als een huis: 'Their last song was magic, they had a story to tell, good sense of the jazz tradition and humor.'

En toch blijft er iets knagen. Het klonk af en toe ook wel wat bedacht en technisch. Vergeleken met hun grote voorbeeld Ornette Coleman spetterde het minder. Maar ja, wellicht is dat ook wat te veel gevraagd. Het is in ieder geval een gedurfde keuze van de jury om te kiezen voor de meest experimentele groep van de avond en wie kan daar op tegen zijn?

Roland Huguenin maakte een uitgebreid fotoverslag van Jazzdag 2015: klik hier om zijn foto's te bekijken.

Op vrijdagmiddag werd tijdens de Jazzdag de prestigieuze Buma Boy Edgarprijs uitgereikt aan winnaar Tineke Postma: klik hier.