Een wonderbaarlijke trip naar de Twenties
94ste Doctor Jazzdag, zaterdag 15 oktober 2011, Hof van Wageningen

Dat de jeugd in de jaren twintig internationaal jazz als dans- en luistermuziek omarmde, is niet moeilijk te begrijpen wanneer we de platen uit die periode terughoren. Toch blijft er tussen die platen en ons altijd een soort wolk, een filter, zelfs wanneer het elektrisch opgenomen en perfect geremasterde exemplaren van de toporkesten betreffen.

door Eddy Determeyer (tekst) en Hans Koert (foto's), oktober 2011

Welnu, kornettist Jean-Pierre Morel laat ons met zijn Rois Du Fox-Trot horen hoe het er in werkelijkheid in de New Yorkse Roseland of in het Roosevelt Hotel, New Orleans, aan toegegaan moet zijn. Om te beginnen speelt deze tienmans bigband, afgezien van een zang- annex solistenmicrofoon, volledig akoestisch. En Morel heeft bijzonder veel aandacht geschonken aan essentiële zaken als dynamiek en balans. Zo kunnen de drie romige rieten, de parels aan de kroon van Les Rois, in Duke Ellingtons 'Misty Morning' fluisterzacht achter de glanzende, fraai getimede kornet van Shona Taylor spelen. Ze vormen ook een veelzijdig klarinettrio, dat van de ene maat op de andere van schril gepiep naar de warme diepten van het chalumeau-register kan duiken.

Je zou kunnen aanvoeren dat Nicolas Montier (altsax) en Michel Bescont (tenorsax) als solisten de neiging hebben, te modern te spelen voor dit jaren twintig-idioom. Maar ach, waar ter wereld hoor je tegenwoordig nog een tenorist die zo soepel en vurig als een Chu Berry fraseert? Hoe dan ook, als om die vrijmoedige uitstapjes te compenseren leverde altist Marc Bresdin in het als een oriëntaalse foxtrot gebrachte 'A Night In Tunisia' (!) hilarische slap-tongue soli. Bresdin leidde zijn kameraden ook met zachte, doch vaste hand. Ongeveer zoals Hilton Jefferson dat destijds had gedaan.

Genoeg lof zo voor deze Franse foxtrotkoningen? Nee hoor. Ook de ritmesectie liet zich in Wageningen niet onbetuigd. Bernard Thévin speelt swingende stride piano op onbeschaamd hoog niveau ('Japanese Sandman') en van de legato-basis die tubaspeler Gérard Gervois samen met de saxen in 'Deep Creek Blues' legde, gingen de nekharen overeind.

Denk nu vooral niet dat de mannen en (twee) vrouwen van Morel niets anders doen dan die oude arrangementen van Fletcher Henderson en Spencer Williams zo getrouw mogelijk naspelen. De leider heeft het merendeel opnieuw gearrangeerd en ook eigen stukken toegevoegd, zoals het nummer 'Crazy ’Bout Red-Head Mamas' – "and blondes, too," zoals de auteur er zaterdagmiddag aan toevoegde.

Wanneer de twee andere groepen op eenzelfde niveau hadden gemusiceerd, was de 94ste Doctor Jazzdag het beste jazzfestival van het jaar geweest. Maar helaas, de Friends Of New Orleans bleken een los zooitje, dat afgezien van de trompettist onbekommerd in en uit de toonaarden zwalkte en de Scat Cats speelden ongeveer volgens hun motto 'zonder drank ginne klank – da witte wel, hè', een hardhandig en gevoelloos soort dixie.

Het was al weer heel wat jaren geleden dat ik voor het laatst een bijeenkomst van het 'Tijdschrift voor Classic Jazz and more' bezocht. Destijds werden die reünies gedomineerd door een peloton oude mannetjes die, over de volle breedte van de eerste rij gezeten, immense spoelenrecorders bedienden met in de tweede linie berustend breiende echtgenotes. Wel, die originele grijsaards zijn inmiddels over de rand gevallen en vervangen door nieuwe, niet minder grijze mannetjes die in plaats van Revoxen en Akai's apparaatjes op bordewisserformaat of gewone mobieltjes hanteren. Gebreid wordt er anno 2011 niet meer. Van onderop zijn er verse kalen en witten bijgekomen en zo was het op de traditionele markt met platen, cd's en boeken geanimeerd als altijd.

Gelukkig was ik niet voor dag en dauw uit Groningen vertrokken, zodat mij de aanblik van de gretige diehards bespaard bleef, die reeds geruime tijd vóór het openingsuur voor de deuren van het Hof van Wageningen bivakkeerden, de zever ongegeneerd de vrije loop latend. Dat neemt niet weg dat ook ik nog heel behoorlijk gescoord heb. Afgezien van enkele uitgesproken obscure bigbands een paar Parkers die nog ontbraken (mea maxima culpa), een paar live lp's van Dizzy's bigband, enkele aangename Basie's, een luxueuze Hindsight-box met radiospul van Artie Shaw uit '38-'39 en, als klapstuk, 'New Orleans Piano' van Professor Longhair, die voor twaalf euro in de bak stond, doch die ik wist af te troggelen voor zeven. Het is feest in Huize Deet, sindsdien.

Meer over deze dag kun je vinden op de weblog keepswinging.blogspot.com. Klik hier.