Blue Note Records Festival Indoor

Op donderdag 28 februari en zondag 2 maart 2008 heeft de eerste editie plaats van de het Blue Note Records Festival Indoor. In de verschillende zalen en ruimtes van muziekcentrum De Bijloke in Gent zal jazz en aanverwante muziek te horen zijn die moeilijker tot haar recht komt op de grote zomeredities van het festival: intiemer, gewaagder of meer experimenteel.

door Koen Van Meel, februari 2008

Beide dagen van het festival verlopen volgens hetzelfde stramien. De avond wordt geopend door een Italiaanse jazzact van het Blue Note-label, gevolgd door een reeks kortere en kleinschaligere concerten of vertoningen, samengesteld door Bart Maris en de muzikanten van CiCliC. De festivaldagen worden telkens afgesloten met een concert van een Amerikaanse, niet Blue Note-gebonden act.

Van de twee dagen is de eerste de meest prikkelende, zeker wat betreft de expliciete jazzprogrammatie. Op 28 februrai wordt de spreekwoordelijke spits afgebeten door Indigo 4, het kwartet van Gianluca Petrella. Deze jonge trombonist (geboren in 1975) heeft een vaste stek bij trompettist Enrico Rava en behoort tot de nieuwe lichting Italiaanse musici die jazz niet graag begrensd zien door conventies, maar wel oren hebben naar de boeiende aspecten van de traditie. In tegenstelling tot sommige van zijn oudere, maar even ondeugende collega's als Gianluigi Trovesi en Carlo Actis Dato, haalt Petrella de mosterd niet bij de volksmuziek, maar stoeit hij graag met elektronica. Dit zorgt op het album 'Kaleido' (2007) voor een prachtige confrontatie van de rijkdom van de oudere jazz (vgl. Duke Ellington) met psychedelische, vervormde tromboneklanken of zelfstandige elektronische geluiden.

Zeker even vindingrijk en onorthodox als Petrella, maar dan zuiver akoestisch, is de muziek van de Amerikaanse pianist Cecil Taylor. Taylor een grootheid van de piano noemen is een understatement, aangezien hij uitgegroeid is tot een waar icoon. Niet alleen zijn muziek, maar zijn hele benadering van pianospelen heeft hele generaties muzikanten beïnvloed. Zijn fysieke aanpak - waarbij het instrument niet alleen bespeeld wordt met de vingers, maar ook met de vlakke hand, ellebogen of volledige armen - leidt bij Taylor niet tot louter brutaliteit, maar zorgt ook voor een uitbreiding van het klankenvocabularium. Melodie, ritme, harmonie en dynamiek blijven bij hem plastische attributen die niet in het wilde weg rondgestrooid worden, maar vaak thuishoren in volwaardige structuren. Zijn stijl gewoon rangschikken onder free jazz doet de muziek dan ook tekort. Hoewel niet al zijn concerten even grote voltreffers zijn, is een optreden van Taylor (op Blue Note te horen in een solorecital) een must voor elke pianist, jazzfan of kortweg elke muziekliefhebber.

Tussen het eigenzinnige Italiaanse kwartet en de Amerikaanse pianoleeuw kan het publiek genieten van muziek en meer in kleinere settings, samengesteld door de bijzonder bedrijvige trompettist Bart Maris (FES, Briskey, Rackham, Jaune Toujours, etcetera). De muziek moet daarbij steeds haar centrale plaats delen met het beeld. Van Maris zelf is de installatie 'Loops' te horen en te zien: 21 bandrecorders die elk een eigen trompetgeluid aandragen. Wie Maris live aan het werk kan horen, kan dat in trio met bassist Paul Van Gysegem en vocaliste Bartolletti. Bassist-beeldhouwer Peter Jacqmyn, rietblazer André Goudbeek en kunstenares Sigrid Tanghe zorgen voor een multimediavoorstelling en het duo Zeger Vandenbussche (saxofoon) en Dirk Wouters (percussie op zelf gebouwde objecten) onderzoekt de relatie tussen klank en de ruimte waarin die klank gespeeld wordt.

De aftrap voor de tweede dag van het festival wordt gegeven door het duo van de Italiaanse saxofonist Stefano Di Battista en de Franse pianist Baptiste Trotignon. Zo eigenzinnig als Petrella klinkt, zo Amerikaans is de in 1969 geboren Di Battistan, zeker wanneer hij zich op zijn laatste album 'Trouble Shootin' laat bijstaan door de cleane gitaarsound van Russel Malone en Trotignon te horen is op Hammondorgel. Veel spanning valt er op deze plaat niet te rapen, maar wie weet wordt de saxofonist meer uitgedaagd in een akoestische duobezetting.

Net als de eerste dag wordt ook de tweede afgesloten met een Amerikaanse act. Dat de vocaliste Sheila Jordan in een zaalsetting geprogrammeerd wordt en niet in een tent is, gelet op haar stemtimbre, een bijzonder goede keuze. Jordan mag dan Charlie Parker als grote inspirator hebben, haar vocale présence moet het niet hebben van virtuositeit, maar van controle. Haar duidelijk blanke, licht hese stemgeluid is niet in staat massa's plat te walsen, maar past perfect in de combinatie met een klassiek jazztrio. Op Blue Note Indoor zal Jordan te horen zijn met het trio van Steve Kuhn, de pianist met wie ze al decennia samenwerkt.

De ruimte tussen de optredens van Di Battista-Trotignon en Sheila Jordan wordt gevuld door een programma samengesteld door CiCliC. Dit collectief annex label voor jazz en experimentele muziek koos uitsluitend voor speciale creaties in het kader van het Blue Note Festival. In 'Curb Theory' worden drie ensembles in een wisselwerking geplaatst: het strijkkwartet Krypthos, het duo van Mâäk's Spirits Eric Thielemans (drums) en CiCliC-lid Eli Van de Vondel (elektronica en gitaar) en een ander duo bestaande uit de pianiste Heleen Van Haegenborgh en elektronica-artieste Esther Venrooy. Net als Bart Maris leggen ook de curatoren van Ciclic linken met de visuele kunsten en de architectuur. Dit laatste komt het duidelijkst naar voren bij 'Weaving With Saliva', een performance voor drie vrouwelijke vocalisten en elektronica, waarbij de omgeving dienst doet als achtergrond. In '9 Screens' wordt gekozen voor de confrontatie met film en Sophocles' 'Antigone' wordt gebracht door vijf instrumenten, elektronica en stem. De muzikanten van dit project komen uit heel diverse hoeken van het jazz- en muziekuitspansel: zangeres en componiste Irene Aebi (Steve Lacy), tubaspeelster Berlinde Deman (FES), fluitist Pierre Bernard (Octurn), Sylvie Trosser op klavecimbel en CiCliC-drummer Giovanni Barcella (Moker).

Klik voor meer informatie op de website van het Blue Note Records Festival Indoor.