Take Ten
Michiel Scheen: "Jazz en improvisatiemuziek zijn voor mij de mooiste combinatie van individuele expressie en collectieve verantwoordelijkheid."
Michiel Scheen (1963) was enkele jaren niet zo zichtbaar in de jazzscene aanwezig, maar na een time-out van drie jaar zal daar spoedig verandering in komen. Scheen keert terug naar vroege muzikale liefdes: jazz en improvisatie, met een meer lichtvoetige en associatieve inslag. Met zijn nieuwe quartet met Ab Baars, Ernst Glerum en Han Bennink. Ook maakte hij kortgeleden nog een succesvolle concerttoer met zijn goede vriend Tobias Delius. Zo was er een memorabel duoconcert in het Tilburgse Paradox. Hij laat zich door zijn brede interesse inspireren door medemusici, beeldende kunsten, literatuur, de natuur en het leven zelf. Sinds 1990 ontvangt hij opdrachten en beurzen voor zijn werk als componist van het Fonds voor de Scheppende Toonkunst. De Nederlandse radio NOS en Jazzmarathon Groningen 1991 gaven hem een compositieopdracht voor 'Rijs', met onder meer Jaap Bonk, Tristan Honsinger en Paul Koek. Naast zijn activiteiten als muzikant en componist is Michiel Scheen ook lid van de Nederlandse jazzmuzikantenvereniging; van 1996-1998 was hij zelfs voorzitter. Hij zet zich in voor afbraak van het teveel aan bureaucratie en regelgeving van de overheid, die een verlammende invloed hebben op de ontwikkeling van de jazz en impromuziek. "Een tiental jaren terug was de werkgelegenheid van musici was vele malen groter en efficiënter georganiseerd; het geld kwam meer bij de musici dan bij de beleidsontwikkelaars".
5 februari 2004
mijn Ding:
"Op dit moment ben ik volop bezig met mijn nieuwe kwartet, het Michiel Scheen Quartet. Met Ab Baars (tenorsaxofoon, klarinet), Ernst Glerum (contrabas) en Han Bennink (drums). We hebben net een cd opgenomen, die eind februari 2004 bij Datarecords uitkomt. In maart 2004 hebben we een eerste reeks concerten. Het is een fantastisch stel musici, ik ben heel erg blij met deze bezetting en kreeg enorm veel ideeën, toen ik hen eenmaal gevraagd had en de muziek ging schrijven. Daarnaast op dit moment veel duoconcerten met Boy Edgar-prijswinnaar Tobias Delius. Onlangs in Duitsland, Oostenrijk, Hongarije en Nederland getourd. Dit is geweldig leuk!"
mijn Achtergrond:
"Ik heb vanaf 1981 een aantal jaren op het Sweelinck Conservatorium Amsterdam gestudeerd. Daar gaven o.a. Niko Langenhuijsen, Misha Mengelberg, Arnold Dooijeweerd en Willem van Manen les; mensen waarbij ik een avontuurlijke geest vermoedde. Niet afgemaakt, want het papiertje zei me niets. Een erg leuke tijd, veel musici ontmoet, voor mijn muzikale ontwikkeling een belangrijke periode."
mijn Instrument:
"Ik heb geen speciale band met de piano of een bepaald merk daarvan. Ik zie het als een middel om mijn muzikale ideeën te uiten. Intussen heb ik de specifieke charmes wel leren waarderen en met de beperkingen leren leven. Een beperking vind ik de onmogelijkheid de klank te 'boetseren': eenmaal aangeslagen is de toon niet meer te veranderen, te buigen, te kleuren of iets dergelijks. Electronische varianten heb ik benut, maar daar heb ik op dit moment geen werkelijke interesse in. Een mooie eigenschap van de piano is haar harmonische en percussieve mogelijkheden: je kan er mooie 'gekleurde klappen' mee uitdelen. Ook een flink gehamerde melodie vind ik prachtig, zoiets als wat Michelangelo zei: 'Het beeld bevrijden uit het marmeren rotsblok'."
mijn Jazz:
"Jazz en improvisatiemuziek zijn voor mij de mooiste combinatie van individuele expressie en collectieve verantwoordelijkheid. Verder doet deze manier van muziek maken een beroep op je volledige muzikale vermogens; er is geen scheiding tussen bedenker en uitvoerder, de muziek wordt ter plekke bedacht en gespeeld. Een groep is een verzameling van individuen, die naar een groepsprestatie streven. In het ideale geval blijf je een polyfonie van individuele stemmen binnen een bewust gekozen collectieve context horen. Een mooie metafoor voor samenleven."
mijn Inspiratie:
"De musici met wie ik werk en gewerkt heb, concerten, cd's, beeldende kunsten, literatuur, de natuur, Daphne, de dingen die ik om me heen zie gebeuren en niet begrijp, het leven."
mijn Rek:
"Zeer divers, maar voor de geïnteresseerde dan toch maar een selectie: 'Brilliant Corners' van Thelonious Monk, vanwege de composities en de spelers (Rollins, Pettiford, Roach!). Maar alle andere cd's van Monk herbergen ook allemaal meesterwerken. Die cd van Cecil Taylor met 'Pots', 'Bulbs' etcetera, vanwege de lyriek en compositorische en improvisatorische kwaliteiten en het ensemblespel. Alles van Sonny Rollins: ge-wel-dig!!! Cd's van directe collega's om ideeën van te jatten. Alles van The Beatles: waarom weet ik niet, misschien om dat mooie verhaal van de glorieuze zegetocht van dat groepje middelmatige jongens tot supergetalenteerde en succesvolle iconen. De Turangulila-symphonie en 'Des Canyons des Etoiles' van Olivier Messiaen om de ruimtelijkheid, het voluminieuze, de harmonische kleurenpracht en de transcendente luisterervaring. Alles van J.S. Bach door Glenn Gould gespeeld; daarvoor kan je me 's nachts wakker maken. Veel van Morton Feldman, Luciano Berio, Misha Mengelberg. Alles van Igor Stravinsky, met een lichte voorkeur voor de door hemzelf gedirigeerde uitvoeringen."
mijn Voorbeeld:
"Eentje uitkiezen is het tekort doen van anderen. Zie mijn Rek en mijn Inspiratie."
mijn Drijfveer:
"Dat je denkt dat je het weet of niet helemaal, of helemaal niet, want het is alweer voorbij... Worsteling en weelde."
mijn Hoogtepunt:
"Het Michiel Scheen Quartet."
mijn Toekomst:
"Het Michiel Scheen Quartet."
Meer weten?
website van Michiel Scheen.
tekst: Cees van de Ven