Draai om je oren
Jazz en meer - Take Ten



home  
    
    
 

Take Ten
Guus Janssen: "Muziek is een prachtige manier om zonder woorden te gebruiken toch een eigen mentaliteit of levenshouding te laten spreken."

Guus JanssenGuus Janssen (1951) studeerde compositie bij Ton de Leeuw en piano bij Jaap Spaander-
man en Ton Hartsuiker aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam. Als pianist, klavecinist trad hij op met onder meer John Zorn, George Lewis, Han Bennink, Theo Loevendie en Gidon Kremer, en sinds begin jaren tachtig met zijn eigen ensembles, van (piano) trio tot 11-tet en (opera) orkest. Als solist was hij te horen, primair in eigen composities, op diverse internationale festivals zoals het Warschauer Herbst Festival, Holland Festival, North Sea Jazz Festival en Wien Modern '94. Daarnaast trad hij op met onder anderen het Sch÷nberg Ensemble, ASKO Ensemble, Nederlands Blazers Ensemble, Nieuw Sinfonietta Amsterdam, Residentie Orkest en de Ebony Band. Guus Janssen ontving in 1981 de Boy Edgar Prijs voor Jazz en Ge´mproviseerde Muziek, en in 1984 de Matthijs Vermeulenprijs voor zijn kamermuziekwerk 'Temet'.

21 april 2004

mijn Ding:
"Zoals altijd componeren en spelen. Op dit moment maak ik een stuk voor twee piano's voor het duo Post/Mulder, ben ik een vioolconcert aan het afmaken dat gespeeld zal worden als verplicht werk op het Oscar Back-concours 2005 en maak ik kleine muziekjes die gebruikt worden door de VPRO-radio bij verhalen van Toon Tellegen."

mijn Achtergrond:
"Er stond een piano in het huis van mijn ouders. Het ligt voor de hand dat ik begon met het met de handen induwen van het rechterpedaal tijdens het kruipen door de kamer en ik herinner mij de verbazing dat als je iets riep, dat dat dan doorklonk in de piano. Ook speelden mijn oudere broers en zus diverse instrumenten, er was altijd muziek in huis. Later volgden de lessen bij Piet Groot, de 'cantor' in de RK-kerk van Heiloo; bij hem leerde ik piano en orgel spelen en ook de theoretische vakken. Op mijn veertiende componeerde ik mijn eerste pianostuk aan de tafel in de huiskamer, terwijl de overige 7(!) kinderen en ouders tv keken. Nu zou ik dat niet meer kunnen. Later studeerde ik klassiek piano bij Jaap Spaanderman en compositie bij Ton de Leeuw aan het Sweelinckconservatorium in Amsterdam."

mijn Instrument:
"Ik heb een Yamaha-vleugel. Als je zo lang je je heugt piano speelt, kun je je voorstellen dat er vanzelfsprekend een intense band met het instrument bestaat. Het is ÚÚn van de weinige werkelijk betrouwbare stabiele factoren in het leven, een grote bron van vreugde en troost. Ook speel ik graag klavecimbel en orgel als dat zo uitkomt, bij voorkeur improviseer ik op oude, aftandse astmatische orgels die hoognodig een renovatie behoeven. Overigens speel ik volgende maand hammerklavier (een instrument uit 1822!) in een nieuw stuk van Martijn Padding dat hij speciaal voor mij en het Nederlands Blazers Ensemble componeerde en dat gebaseerd is op schetsen van Beethoven. Ik speel thuis nog graag klassieke muziek, het is een zeer rijke en inspirerende bron."

mijn Jazz:
"Ik heb altijd ge´mproviseerd, mijn hierboven reeds genoemde oude leraar heeft ooit stiekem opnames gemaakt toen ik als kleine jongen improviseerde op het orgel in de kerk van de Willibrordusstichting (het gekkenhuis!) in Heiloo. Ik voel mijzelf als een telg uit een grote traditie in de westerse klassieke muziek, waar vroeger elke componist als vanzelf-
sprekend improviseerde. Ik heb het over bijvoorbeeld Bach, maar ook de Amsterdammer Sweelinck was er beroemd om tot over de landsgrenzen. Overigens vind ik het een mooi idee dat hij in dezelfde Nieuwmarktbuurt woonde als ik. Omdat in de twintigste-eeuwse muziek de jazz opkwam als een muziekstijl waar improvisatie een essentiŰle rol speelt is het logisch dat ik daar ook verzeild raakte, hoewel ik mijzelf niet echt een jazzpianist zou willen noemen."

mijn Inspiratie:
"Door alles."

mijn Rek:
"Platen van Lennie Tristano, het klarinetkwintet van Mozart, de muziek van Otis Redding, Kinshi Tsuruti op biwa en Munir Bashir op ud, Evan Parker op saxofoon... ga zo maar door, teveel om op te noemen, een echte postmoderne platenkast. De overeenkomst tussen al deze muziek is denk ik de geconcentreerdheid, het ontbreken van nodeloze overdaad of show-off en het feit dat de spijker altijd op de kop geslagen wordt, terwijl het ook nog eens diep ontroerende muziek is."

mijn Voorbeeld:
"Lennie Tristano, omdat hij bruggen sloeg tussen jazzmuziek, Bach en Sch÷nberg. Hij staat net als ik met elk been in een totaal andere muzieksoort en creŰert een volstrekt eigenzinnig, met niets anders te vergelijken idioom."

mijn Drijfveer:
"Ik ben geen therapeut, dus ik wil weinig 'bereiken'. Muziek is een prachtige manier om zonder woorden te gebruiken toch een eigen mentaliteit of levenshouding te laten spreken. Als het dan ook nog een genoeglijke avond oplevert voor het publiek is dat meegenomen. Mooidoenerij is niet mijn ambitie, liever breng ik een schok teweeg die tot de meest uiteenlopende reacties kan leiden."

mijn Hoogtepunt:
"Ik denk mijn opera 'Noach' die werd uitgevoerd in het Holland Festival van 1994 en later in 1999 in reprise ging. In
deze opera komen zeer uiteenlopende aspecten van mijn musiceren aan bod. Ik heb het dan over compositie versus improvisatie, over diepe ontroering versus grote gein, de grootst mogelijke subtiliteit versus klereherrie, over dieren-
geluiden, Tuvaanse boventoonzang, rare orgeltjes, softe bossanova, windhozen en windgolven. Dit alles overigens dankzij het prachtige libretto dat werd geschreven door Friso Haverkamp, waarin Noach op de stoel van God gaat zitten - want die bestaat niet - en zichzelf de macht toedicht om de hele schepping nog eens over te doen, niet dan na vernietiging van de bestaande schepping, die in zijn ogen natuurlijk in het geheel niet deugt."

mijn Toekomst:
"Teveel om op te noemen. Een aantal zaken zijn hierboven reeds genoemd. Wel wil ik nog wijzen op de website van Geestgronden waar informatie te vinden is over toekomstige projecten en cd's. Ik zou zeggen: komt dat zien!"


Meer weten?

  • Bekijk de website van Geestgronden.

    tekst intro: website MuziekGroep Nederland
    foto: Cees van de Ven