Jan Willem van der Ham (Eindhoven, 4 april 1958) is een veelzijdig muzikant. Hij speelt altsaxofoon en fagot in verschillende groepen, zoals Bik Bent Braam, All Hands! en het Ives-ensemble. Daarmee bestrijkt hij een breed gebied: jazz, geïmproviseerde muziek en klassiek. Zijn manier van spelen is gefocust, gedreven en geïnspireerd. Zijn soli getuigen van melodieuze vindingrijkheid. Van der Ham weet altijd het uiterste uit zijn instrumenten te halen, en dat terwijl met name de fagot als solo-instrument vrij moeilijk hanteerbaar is.

5 juni 2003

mijn Ding:
"Deze maand: een aantal concerten met de Bik Bent Braam en een project voor het Holland Festival met het Metropole Orkest met muziek van Robert Fripp. In het algemeen: Ik speel met een aantal improvisatie-groepen en (als fagottist) met het Ives-ensemble, dat moderne gecomponeerde muziek speelt. Daarnaast speel ik als freelancer met allerlei orkesten muziek, van Bach tot Messiaen."

mijn Achtergrond:
"Toen ik op de middelbare school zat ben ik na ongeveer twee jaar saxofoonles op de muziekschool naar de workshop van Niko Langenhuijsen in de Effenaar gegaan en daar met improviseren begonnen. Tijdens mijn studie bouwkunde in Delft heb ik een aantal workshops bezocht in de Jazzbunker in Rotterdam. Met mensen die ik daar leerde kennen ben ik in de eerste professionele groepen begonnen."

mijn Instrument:
"Mijn saxofoon is een Conn uit de jaren twintig, mijn fagot een Heckel uit de jaren vijftig en natuurlijk heb ik met beide een speciale band, ik mag dan bigamist zijn, ik houd van beide heel veel."

mijn Jazz:
"Eerlijk gezegd beschouw ik een behoorlijk deel van de muziek die ik speel niet als jazz. Voor zover het klassieke of moderne gecomponeerde muziek betreft zal iedereen dat duidelijk zijn, bij improvisatie ligt het wat moeilijker, want wat noem je dan nog wel jazz en wat niet meer? Gelukkig hoef ik daar zelf niet over na te denken, ik probeer gewoon zoveel mogelijk muziek te spelen waar ik zelf plezier aan beleef. Daarbij bedenk ik zelf graag dingen tijdens het spelen en daarom ben ik als improviserend musicus actief. Aan de andere kant kan het ook heel plezierig zijn heel geconcentreerd te repeteren om de bedoelingen van een componist te realiseren. Tenslotte is er dan nog een soort ambachtelijke bevrediging wanneer je oudere of ouderwetsere muziek kan laten klinken zoals het hoort (ik denk dan bijvoorbeeld aan het requiem van Mozart, maar ook aan de quasi swing-arrangementen bij de Bik Bent Braam)."

mijn Inspiratie:
"Door muziek, beeldende kunst, literatuur, films, het leven zelf..."

mijn Rek:
"Bij dit antwoord moet ik mij ernstig beperken want er is erg veel dat ik niet zou willen missen. Dus: Dolphy at the Five Spot, Desmond (Audrey), Nina Simone (Plain Gold Ring), Schumanns Dichterliebe door Fritz Wunderlich, Haydn's symfonie 44 door Tom Koopman, Bach's vioolpartita's voor piano, violin, viola en cello van Morton Feldman, alles van Ellington. Waarom? Omdat ze de kern raken."

mijn Voorbeeld:
"Albert Camus, vanwege zijn levenshouding."

mijn Drijfveer:
"De kern raken."

mijn Hoogtepunt:
"Geen idee."

mijn Toekomst:
"In het volgende seizoen: Bik Bent Braam, septetten met het Ives Ensemble, literaire concerten met Corrie van Binsbergen, verder is nog veel onbekend."

tekst & foto: Maarten van de Ven