Draai om je oren
Jazz en meer - Interview



home  
    
    
 

Masha Bijlsma

Masha Bijlsma
Een zangeres die niet kon zingen

door Jeroen de Valk, oktober 2003

Ze kon niet zingen, ze was domweg 'géén zangeres' en zou dus nooit iets bereiken in de muziek. Masha Bijlsma, dat meisje uit de Achterhoek dat zo nodig jazz wilde zingen, maar zich ook met zoiets ordinairs als hardrock bezighield, moest van school worden verwijderd. En dat gebeurde dus: docent Uli Wewelsiep stuurde Masha weg van het Arnhems Conservatorium.

Kort daarop begon Bijlsma aan een triomftocht door de rest van de wereld. En nu, op haar 32ste, heeft ze opgetreden in drie werelddelen. Amerikaanse beroemdheden als Benny Bailey en Bob Malach gingen met haar op tournee. Vooral in Duitsland wordt ze ontvangen met overenthousiaste kritieken. Het blad JazzThing schreef: 'Die Masha weiss durch die Fähigkeit eine technisch makellose Stimme mit pulsierendem Leben zu erfüllen, uneingeschrankt zu überzeugen.' Haar zwangerschapsverlof was een pijnlijk intermezzo voor tientallen jazzclubs die haar zo graag wilden boeken.

"Ik treed zo'n tachtig keer per jaar op met mijn eigen band", vertelt Masha terwijl haar bijna eenjarige dochtertje Ella - inderdaad, genoemd naar Ella Fitzgerald - rondkruipt en iets zingt in de trant van 'wa-wa-wa' en 'blu-blu-blu'. "Ik denk dat weinig mensen in de jazz mij dat na kunnen zeggen."

De oorzaak van haar verwijdering van het Arnhems Conservatorium blijft onduidelijk. Misschien was ze te eigenwijs. Al behoren jazzmusici eigenwijs te zijn; dat is de aard van het beestje. Misschien viel die hardrockvoorkeur - jarenlang zong ze tevens in de band Caveman - niet goed in academische kringen. Al kunnen sommige jazz-intellectuelen wel iets leren van die rockbarbaren.

Vaststaat, dat de drummer die tegelijk met haar werd heengezonden, het ook prima maakt; dat is namelijk Norman Bonink, de huidige slagwerker van de popgroep Blřf. De drummer die 'niet drummen kon', heeft een eigen fansite op internet.

Masha intussen, werkt innig samen met de Soester pianist Rob van den Broeck (62), een alleskunner met een internationale reputatie. Hij voorziet haar repertoire van arrange-menten waarin ze kan woekeren met haar vaardigheden. Want Bijlsma kan veel: ze doet aan abstracte stemkunst, maar zingt ook vertrouwde standards. Ze vertolkt tedere ballads á la Abbey Lincoln - een inspiratiebron én een goede kennis - maar kan ook uithalen als een vervaarlijke big fat mamma.

Toch denk je bij het afdraaien van haar recente cd 'Lopin' (Lion Records) nooit: 'Wil de echte Masha nu opstaan?' Ieder stuk is een stukje Masha, en ieder stuk kan alleen maar zó gezongen worden; die indruk wekt ze in 'Ruby My Dear' van Thelonious Monk, door Sally Swisher op tekst gezet, het overbekende 'Cry Me A River', door Van den Broeck verrassend voorzien van nieuwe harmonieën, en 'I Don't Know' van de Israëlische popster Noa.

"Mijn klank is voller geworden", constateert de zangeres uit Terborg. "Sinds de bevalling, vorig jaar, is mijn stem ten goede veranderd, al ik weet ik niet zo precies hoe dat komt. Musici zeggen wel eens dat ik ook zo'n zekere timing heb. Als ik goed ben opgewarmd, haal ik bijna vier octaven. Rob maakt daar ook van gebruik in van die krankzinnige 'special chorusses'. Daarin wordt de stem als een instrument ingezet. Met zo'n nummer, 'Togetherness' van Horace Silver, openen we altijd de concerten. Als ik daar heelhuids doorheen kom, lukt de rest ook wel."

Dit artikel verscheen eerder in Utrechts Nieuwsblad/Amersfoortse Courant
Foto: detail hoesje cd 'Profile' van Masha Bijlsma Band