ZomerJazzFietsTour 2005

Ongetwijfeld is de ZomerJazzFietsTour (ZJFT) het leukste jazzevenement van Nederland. Iets ten noordwesten van Groningen kon men voor de negentiende maal in successie op de fiets een toeristische tour maken naar leuke kerkdorpjes als Garnwerd en Niehove, en dan nog bij een gunstige planning en stevig door-fietsen 5 sets bijwonen van de prominenten van de hedendaagse jazz- en impromuziek.

door Jacques Los, 4 september 2005 (foto's: Marius van Kuijk)

Zo'n vijftienhonderd enthousiaste fiets- en jazzliefhebbers doorkruisten het fraaie open Groningse land. En ze hadden geluk want het weer viel niet tegen. Weliswaar een grijs wolkendek met later een waterig zonnetje, maar geen spatje regen. Het is van te voren zaak een goede muziekkeus te maken en dat te combineren met een gunstige route. Eén van de pluspunten van de FietsTour is, dat het merendeel van de concerten akoestisch wordt uitgevoerd. Dan hoor je bijvoorbeeld hoe fraai een saxofoon kan klinken.

In Adorp werd de tour geopend door het Trio San Francisco. De saxofonisten Sean Bergin, Tobias Delius en Daniele D'Acaro speelden een zeer geïn-spireerde eerste set. Behalve op tenor bespeelden de heren de klarinet. Sean Bergin wisselde ook enkele keren op altsax. Vooral de drie tenorsaxen klonken in het kleine charmante kerkje als een magistraal orgel. Hoewel de Italiaan D'Arco een wat timide indruk maakte en dienovereenkomstig speelde, paste het wonderwel bij het extravagante spel van de import Nederlanders Bergin (Zuid-Afrika) en Delius (Engeland). In het bijzonder Bergin stal de show met een zeer humorvolle persiflage op de bluesgitaristen van de Mississippi-delta. De gehele set getuigde van vrolijkheid en speelplezier. Mede ook dankzij het gekozen afwisselende repertoire: een stukje barok, een liedje van Misha Mengelberg en een aanstekelijk – in de Zuid-Afrikaanse groove – swingend 'Mra' van Dudu Pukwana.

In het iets afgelegen wonderschone kerkje van Fransum speelde trombonist Joost Buis als gast van het Trio AAB. De sound van Joosts trombone mixte erg goed met het volle, fluwelen geluid van saxofonist Phil Brancoft. Deze laatste bouwde zijn soli zeer zorgvuldig op en schroomde niet een bluesy feel te creëren. In de repertoirekeuze werd terug-gegrepen naar de roots van de jazz, getuige bijvoorbeeld het nummer 'Trummy' van Buis. Een welluidend en respectvol eerbetoon aan de vroegere trombonist Trummy Young, die zelfs nog langdurig bij Louis Armstrong heeft gespeeld.

In de schuur van het boerenbuiten Piloursemaborg nabij het plaatsje Den Ham trad de Deense formatie Strange Party Orchestra op. Dit vijfmans orkest was niet meer dan een derderangs variétébandje. Pretentieus, dat wel, maar nauwelijks muzikaal inhoudelijk van enig kaliber. De tenorsaxofonist kon niet blazen, niet improviseren (hetgeen ook amper gebeurde) en had geen spoor van een toon. De organist was van een enorm Pierre Palla-gehalte en de drummer trachtte nog – tevergeefs – enige schwung in het zaakje te brengen door enthousiaste kreten te slaken. Misschien past het groepje beter in het kleinste schuurtje op het Oerol Festival.

Na deze behoorlijk mineure muziekervaring spoedden we ons naar een hoogtepunt van de dag: tenorist Boris van der Lek in het kerkje in Niehove, waar overigens elk jaar een kleinschalige braderie wordt gehouden en waar het knus toeven is. Van der Lek, één van de weinige echte honkers & screamers van de Lage Landen had zijn dag. Hij blies het dak uit Niehoves kerkje en wist het voltallige publiek op de kerkbanken te laten swingen. Een dergelijk enthousiasme ben ik op geen enkele ZJFT tegen gekomen. Nou zat het Boris verder ook wel mee. Hij had als ijzersterke swinger Han Bennink achter – slechts – de snaredrum en good old Thijs van Leer achter het orgel en enkele bluesy chorussen op de dwarsfluit en idem scatvocals. Pure, onversneden, back to roots-jazz, dat was wat het trio met veel verve en showmanschap produceerde. Hartverwar-mend. En Boris vooral met een mooie vette toon en honkende tenorsolo's. Blues en standards, rechttoe rechtaan. No-nonsens jazz waarbij ieders benen van de vloer en armen de lucht in gingen.

Aangezien het concert van Van der Lek na twee toegiften behoorlijk uitgelopen was moest er rap gefietst worden naar het laatste concert: Sean Bergin's nieuwe band Nansika met gasttrompettist Claude Deppa. Helaas was de tweede set van dit concert al begonnen en de kerk van Garnwerd was tot de nok toe gevuld. Binnenkomen was onmogelijk. Slechts buiten en door de ramen waren flarden op te vangen van de muziek. Onvoldoende om daar een goed beeld van te krijgen. Daarbij knorde de maag behoorlijk. Dus werd het tijd in de grote feesttent in Garnwerd een Toscaanse maaltijd te nuttigen en te genieten van de 78-toerenplatencollectie van swingmaster Sem van Gelder. Zelfs op Charlie Parker's meedogenloze bebopsolo's werd door een groot aantal 'jazzers' flink gedanst.