30 Jaar Jazzpower

Een verslag door Jacques Los naar aanleiding van een gesprek met programmeur John Thomas op maandag 15 september 2008 in Eindhoven.

Enkele jonge jazzliefhebbers en muzikanten (waaronder Rob van Stratum, Ad Peijnenburg en Hans Hofman) startten in 1977 een serie jazzconcerten in de achterzaal van de Poort van Kleef. Een en ander resulteerde al snel in de oprichting in 1978 van de stichting Jazzpower.

Daarvoor kende Eindhoven al een respectabele jazzgeschiedenis. North Sea Jazz Festival-oprichter Paul Acket organiseerde al concerten van Duke Ellington, Count Basie en Ella Fitzgerald in de Jubileumhal en het Rembrandt Theater. Ook de Eindhovense Jazzsociëteit was actief met het organiseren van vooral, wat we nu noemen, mainstream concerten. Dus bebop- en hardbop-georiënteerde jazzformaties. Dizzy Gillespie speelde in Eindhoven en ook – kort voor zijn overlijden – Eric Dolphy.

Stichting Jazzpower stond een avontuurlijke programmering voor ogen. Zowel in Amerika, maar vooral in Europa – met name Nederland – was een beweging tot stand gekomen die zich bezighield met experimenten, vrije improvisatie en instant composing. De actuele impro-muziek werd vanaf het begin op het podium van Jazzpower geprogrammeerd. De stichting vond toen, maar ook thans, openheid en gevoel voor avontuur kenmerkend voor de jazz. "Jazz is geen stijlvorm! Jazz is een attitude", volgens John Thomas, huidig programmeur/directeur van Jazzpower.

In de eerste jaren werden dan ook naast de Nederlandse improvisatoren als Leo Cuypers, Willem Breuker, Misha Mengelberg, Han Bennink, Boy Raaymakers en Theo Loevendie belangrijke exponenten van de Amerikaanse experimentele scene geprogrammeerd, zoals David Murray, Julius Hemphill, James Newton en Keshevan Maslak.

Na twee jaar in zijn bestaan vond Jazzpower een nieuw podium in café Wilhelmina. Sindsdien en tot op heden is het programmeringsbeleid zeer consistent gebleven. Ook de gemeente Eindhoven heeft altijd het belang ingezien van een 'vooruitstrevend' jazzpodium en daarom Jazzpower genereus gesubsidieerd. Andere subsidieverstrekkers zijn onder andere de Provincie en het NFPK+ (Nederlands Fonds voor de Podium Kunsten).

Op maandag 29 september viert Jazzpower zijn 30-jarig bestaan. Gedurende die periode zijn er in het totaal 919 concerten georganiseerd in een voorheen tweewekelijkse reeks, maar vanaf de komst van John Thomas – in het midden van de jaren tachtig – wekelijks. In samenwerking met de programmaraad is hij de eindverantwoordelijke voor de te programmeren concerten. Meestal op democratische wijze, maar ook wel vertrouwend op Thomas' deskundigheid, wordt het programma samengesteld.

Dat de programmering succesvol is blijkt uit het gemiddelde bezoekersaantal van zo'n 65 personen, de toename van jonge jazzliefhebbers en de diversiteit in bezoekers. Die diversiteit wordt mede veroorzaakt door de huidige ontwikkeling van de impro-muziek en de wereldmuziek. Internationale samenwerking van muzikanten draagt bij tot uitbreiding van het muzikale spectrum en genereert een nieuw (allochtoon) publiek. Een dergelijke ontwikkeling wordt door Jazzpower gestimuleerd en door de gemeente Eindhoven zeer geapprecieerd.

Door de jaren heen heeft Jazzpower zowel de nationale als internationale highlights van de actuele jazz over de vloer gehad: Frank Wright, Instant Composers Pool, John Tchicai, Gijs Hendriks, Steve Lacy, Sean Bergin, Henry Threadgill, J.C. Tans, Paul van Kemenade, Oliver Lake, Dewey Redman, Rein de Graaff, Eric Vloeimans, Yuri Honing, Arthur Blythe, Aki Takase, Ellery Eskelin, Michiel Braam en tal van anderen. Met Bimhuis, SJU Jazzpodium, Grand Theater Groningen en Paradox behoort Jazzpower tot de belangrijkste (nog overgebleven) podia die zich bezighouden met het programmeren van actuele impro- en jazzmuziek in Nederland.